Kars, Anadolu’nun en güçlü kültürel kesişim noktalarından biri olarak, binlerce yıllık yerleşim sürekliliği ve çok katmanlı tarihsel birikimiyle öne çıkan nadir şehirlerimizdendir. Bölgenin tarihsel gelişimi; farklı dönemlerde birçok toplumun iz bıraktığı, kültürlerin birbiriyle temas ettiği ve dönüşerek çoğaldığı zengin bir miras ortaya koymuştur. Bu çok katmanlı yapı, Kars’ı yalnızca yerel bir değer olmaktan çıkararak ulusal ve uluslararası ölçekte önemli bir kültür coğrafyası haline getirmiştir.

Kars ve çevresi, tarih öncesi dönemlerden itibaren yerleşime sahne olmuş; Kalkolitik dönemden
Tunç Çağı’na, Demir Çağı’ndan Orta Çağ’a uzanan geniş bir zaman aralığında önemli kültürel süreçler yaşamıştır. Bu özellik, şehri Anadolu’nun en eski yerleşim alanlarından biri olarak konumlandırır.

Kars’ın kültürel mirasının somut göstergelerinden biri, il sınırları içerisinde kayıt altına alınmış
korunması gerekli taşınmaz kültür varlıklarının çeşitliliği ve sayısal büyüklüğüdür. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın resmî istatistiklerinde yer alan veriler, Kars’ın anıt eserlerden sivil mimarlık örneklerine kadar geniş bir yelpazede yüksek sayıda tescilli varlığa sahip olduğunu göstermektedir.

Kars’ın dünya ölçeğindeki kültürel değerini simgeleyen en güçlü göstergelerden biri, Ani Arkeolojik Alanı’nın 2016 yılında UNESCO Dünya Miras Listesi’ne dahil edilmesidir. UNESCO kayıtlarında Ani; farklı medeniyetlerin inanç, ticaret ve mimari üretimlerini aynı coğrafyada bir araya getiren, Orta Çağ
kent dokusunu güçlü biçimde yansıtan istisnai bir miras alanı olarak tanımlanmaktadır.

Kars, tarih boyunca farklı siyasi ve kültürel yapıların etkisiyle şekillenmiş; Doğu Anadolu’nun çok
kültürlü ve çok katmanlı hafızasının en güçlü temsil noktalarından biri olmuştur. Bu çeşitlilik, bölgenin hem mimari mirasına hem de toplumsal hafızasına yansımış; Kars’ı kültürel süreklilik açısından benzersiz bir örnek haline getirmiştir.